Wat is SEPA?

SEPA staat voor Single Euro Payments Area. Het is een initiatief van de Europese Unie en de gezamenlijke Europese banken om te komen tot een harmonisatie van het Euro betalingsverkeer binnen Europa. De deelnemers zijn alle EU-landen, aangevuld met IJsland, Liechtenstein, Noorwegen, Zwitserland en Monaco.

SEPA bestaat globaal uit drie fasen:

  1. Overgang naar SEPA-betalingsverkeer (SCT - SEPA Credit Transfer)
  2. Overgang naar Europese incasso's (SDD - SEPA Direct Debit)
  3. Aanpassing elektronische bankafschriften (overgang naar CAMT, de SEPA-variant van MT940)

SEPA brengt twee nieuwe betaalmiddelen met zich mee: de Europese overschrijving en de Europese Incasso. Voor beide worden er nieuwe formaten aangeleverd ter vervanging van CLIEOP, BTL91, DOM80 (in België), etc. Er is met SEPA geen verschil meer tussen betalen of incasseren van een Nederlandse rekening of een buitenlandse rekening binnen de SEPA-landen.

Er zijn ook geen extra kosten meer verbonden aan een betaling tussen twee SEPA-landen, zoals voorheen wel van toepassing was bij bijvoorbeeld BTL91. De oude formaten voor buitenlandse betalingen zoals BTL91 blijven nog wel van toepassing voor betalingen aan niet-SEPA landen.

Op 1 februari 2014 moet elk land dat meedoet, zijn overgestapt naar SEPA. Op dit moment is het al mogelijk om betalingen en incasso's in het SEPA-formaat uit te voeren. De voorbereidingen zijn dan ook in volle gang.

IBAN en BIC

De partijen (begunstigden en incassanten) binnen SEPA worden geïdentificeerd door een IBAN-nummer en een BIC-code.

IBAN-nummers zijn ingevoerd op 14-8-1999 en zijn internationale individuele bankrekeningnummers. (IBAN staat voor International Bank Account Number.) Het IBAN-nummer is het nationale rekeningnummer, aangevuld met de landcode en bankcode van de bank waar de rekening thuishoort en een controlegetal. Het nummer is maximaal 34 tekens lang. Ieder land heeft zijn eigen systematiek om het IBAN-nummer vast te stellen.

In Nederland is de IBAN altijd 18 posities lang en wordt deze als volgt samengesteld:

  • De eerste 2 tekens geven de landcode aan, volgens ISO 3166-1-norm: NL voor Nederland;
  • De volgende 2 tekens vormen een controlegetal. Hiervoor is een algoritme bekend om dit te berekenen;
  • Dan volgen er letters zijn ter aanduiding van de bank, bijv. ABNA of INGB. In Nederland zijn deze altijd 4 tekens lang, maar in Duitsland bijvoorbeeld zijn het 8 tekens en in België is dit helemaal niet aanwezig;
  • Tot slot het bankrekeningnummer. In Nederland zijn dit 10 cijfers: uw 'oude' nummer met 1 of meer voorloopnullen. In België zijn dit 12 cijfers.

BIC staat voor Bank Identifier Code. Vroeger noemde men dit nummer ook wel SWIFT-adres (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication). De organisatie waar deze BIC-nummers worden geregistreerd heet dan ook SWIFT. Het BIC-nummer is dus een unieke identificatie van de bank en bevat behalve de landcode en bankcode, ook een plaatscode en soms zelfs een filiaal- of afdelingnummer.

Het nummer is 8 of 11 tekens lang en wordt als volgt samengesteld:

  • Dan eerste 4 letters zijn ter aanduiding van de bank, bijv. ABNA of INGB;
  • De volgende 2 tekens zijn de landcode, volgens ISO 3166-1-norm: NL voor Nederland;
  • De volgende 2 tekens zijn de plaatscode van de bank;
  • Eventueel volgen er nog 3 tekens voor het filiaal- of afdelingsnummer.

De eerste drie elementen zijn verplicht. Het filiaal- of afdelingsnummer mag worden weggelaten.

Referenties en informatie

Op de volgende websites is uitgebreide info te vinden over de ontwikkelingen, specificaties en tools op SEPA gebied:

Via de website www.ibanbicservice.nl kunt u van Nederlandse rekeningnummers de bijbehorende IBAN en BIC vinden. Dit kan zowel door het invoeren van een enkel rekeningnummer als door middel van het opsturen van een bestand met meerdere Nederlandse rekeningnummers. Voor dit laatste moet u zich overigens eerst registreren bij deze website. Deze service wordt ondersteund door de Nederlandse banken.

Voor het omnummeren van buitenlanse rekeningnummers is de website www.ibancalculator.com beschikbaar.

De Nederlandse Bank heeft inmiddels ook een OveropIBAN-app gelanceerd. De app is een omrekentool, waarbij de gebruiker bij invoering van een rekeningnummer de bijbehorende International Bank Account Number (IBAN) en Bank Identifier Code (BIC) te zien krijgt. De app kan gedownload worden via de homepage van de www.overopiban.nl website.

Een lijst met alle BIC-codes van de banken in Nederland kunt u vinden op www.betaalvereniging.nl.